HOME

KUCHARKI
p.w. Św. Trójcy w Kucharkach

PRZED I W TRAKCIE RENOWACJI
PO RENOWACJI
MAPKA

Kościół p.w. Św. Trójcy w Kucharkach

Lokalizacja zabytku: Kucharki
Województwo: wielkopolskie
Powiat: pleszewski
Gmina: Gołuchów


Zarówno parafia jak i pierwszy drewniany kościół występują już w źródłach z ok. 1450 r. Nowa, także drewniana świątynia wzniesiona została w 1754 roku z fundacji Walentego Otto Trąpczyńskiego – dziedzica i stolnika sochaczewskiego oraz staraniem ówczesnego proboszcza Piotra Szkudlarskiego. Część wyposażenia przeniesiona została ze starszego kościoła. W 1783 roku w otoczeniu kościoła wzniesiono drewnianą dzwonnicę. Zapewne w 1 ćwierci XX wieku dobudowano od zachodu kruchtę.
Na temat dat i zakresów wcześniejszych remontów niestety nic nie wiadomo, ponieważ brak jest informacji. W 1949 r. ogrodzono teren kościelny nowym drewnianym ogrodzeniem, wykonanym na wzór starego. W latach 1982-83 przeprowadzono kapitalny remont konstru-kcji, polegający na wymianie fundamentów i częściowo drewnianych podwalin, wprowadze-niu izolacji poziomej, wzmocnieniu więźby dachowej i wymianie gontów. W latach 1984-85 poddano konserwacji 3 obrazy z wyposażenia kościoła: obraz epitafijny 1660 r.; Obraz z Adoracją Matki Boskiej z ołtarza głównego oraz obraz ludowy św. Rozalii. W roku 1988 zespół mgr K. Powidzkiego wykonał renowację ołtarza głównego. W 1993 r. uzupełniono pokrycie sygnaturki za pomocą blachy ocynkowanej i zakonserwowano farbą. Kościół parafialny (wcześniej filialny) p.w. Świętej Rodziny Kucharkach położony jest w centralnej części wsi, przy skrzyżowaniu prowadzących przez osadę dróg (6 km od Gołuchowa). Orientowany, zlokalizowany jest na niewielkim wzniesieniu. Teren przykoście-lny o zarysie zbliżonym do owalu, otoczony jest drewnianym ogrodzeniem, dostępny jest bramą z furtką od wsch. oraz skomunikowany od płd.- wsch. z ogrodem plebani. Otoczenie z ciągiem komunikacyjnym obiegającym kościół dookoła, porośnięte jest trawą i okolone drzewami liściastymi. W pobliżu kościoła, od str. pn.-zach. położona jest dzwonnica z bramą przelotową, stanowiącą pierwotnie wejście na teren kościelny. Kościół wzniesiony został z drewna o ścianach w konstrukcji sumikowo-łątkowej w partii korpusu oraz szkieletowym układzie ścian kruchty zachodniej. Założony jest on na planie wydłużonego ośmioboku. Wschodnia, trójbocznie zamknięta część korpusu pełni funkcję prezbiterium. Do zachodniego, także trójbocznego zakończenia korpusu przylega skomunikowana z nawą kruchta o rzucie prostokąta. Przy płd.–wsch. ścianie korpusu położona jest niewielka prostokątna zakrystia. Od pn., na osi poprzecznej nawy usytuowana została kruchta boczna, dostępna obecnie z zewnątrz, wejściem od północy.

Bryła kościoła jest zwarta, z dwustopniową gradacją wielkości brył. Pośrodku widnieje dominujący korpus nawowy w formie graniastosłupa przekrytego dachem dwuspadowym z trójpołaciowymi zakończeniami na osi podłużnej. Do korpusu przylegają trzy niewielkie przybudówki w formie prostopadłościanów nakrytych dachami dwuspadowymi. Nad korpusem góruje centralnie usytuowana sygnaturka o podstawie sześciobocznej, ażurowej latarni i cebulastym hełmie zwieńczonym kulą z krzyżem.

Elewacje posiadają u dołu tynkowany cokół nakryty drewnianym kapnikiem. Ściany szalowane pionowo z szerokim listwowaniem, regularnie rozczłonowane są otworami okiennymi, ujętymi za pomocą opasek. W centralnej partii korpusu ściany rytmizowane są także lisicami. Na wsch. ścianie kościoła widnieje dekoracja w formie monogramu Chrystusa, w drewnianym, prostokątnym obramieniu zwieńczonym łukiem wklęsło-wypukłym. Ściany obiega bardzo wydatny, profilowany gzyms koronujący. Elewacje występują w naturalnym kolorze drewna poddanego działaniu impregnatów i czynników atmosferycznych.

Wnętrze kościoła posiada przestrzeń salową z prezbiterium zaakcentowanym przez pod-wyższenie podłogi o jeden stopień, balustradą z deskowych balasek oraz za pomocą sfazowanej beki tęczowej. W trójbocznie zamkniętej zach. części wnętrza sytuowana jest empora organowa, która wsparta jest na czterech słupach. Środkowe słupy mają przekrój czworoboku, o smukłych piedestałach i wybrzuszonych w dolnej partii trzonach, zwieńczo-nych prostymi importami. Słupy skrajne także czworoboczne, o sfazowanych krawędziach są nieznacznie wtopione w szalunek ścian. Przestrzeń pod pn. częścią empory zajmuje bieg schodów, który dostępny jest z kruchty zach. Ściany wnętrza rozczłonowane są lisicami i ujętymi w profilowane opaski otworami okiennymi. Przestrzeń zamknięta jest deskowym stropem z fasetą. Ściany wraz ze stropem pokryte są polichromią.

Do najważniejszych zabytków wyposażenia należą: ołtarz główny z 1 ćw. XVIII w. z obrazem Adoracji Matki Boskiej i Trójcy Świętej oraz rzeźbionymi figurami śś. Wojciecha i Stanisława; ambona z 1 poł. XVIII w.; obraz epitafijny z 1660 r.; Krucyfiks oraz rzeźby śś. Grzegorza i Sebastiana na belce tęczowej z 1 połowy XVII w.

Bibliografia:
1.J. Kilarski, "Przewodnik po Wielkopolsce", Poznań 1938, s. 261
2.Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. V Województwo poznańskie, Z. 19 Powiat pleszewski, Warszawa 1959, s. 15-16
3.Karty Inwentaryzacyjne, UOZ w Kaliszu.

foot